Opryszczka wywołana jest wirusem HHV – human herpes virus. Wirusy po zasiedleniu organizmu człowieka pozostają w nim przez całe nasze życie i uaktywniają się w sprzyjających okolicznościach, wywołując objawy chorobowe. Wyróżnia się osiem rodzajów wirusa, bytujących w organizmie człowieka, poza tym można zarazić się innymi, odzwierzęcymi wirusami przenoszonymi na przykład przez małpy. Niektóre wirusy opryszczki są odpowiedzialne za rozwój groźnych nowotworów u człowieka.
Rodzaje ludzkich wirusów opryszczki i choroby przez nie wywoływane
- HHV 1 (HSV1 – human simplex virus) – opryszczka jamy ustnej, twarzy, dziąseł
- HHV2 (HSV2) – opryszczka narządów płciowych
- HHV3 (VZV – varicella zoster virus) – ospa wietrzna, półpasiec
- HHV4 (EBV – Ebstein-Barr virus) – mononukleoza zakaźna, chłoniak Burkitta, rak nosogardzieli
- HHV5 (CMV – cytomegalovirus) – zakażenia noworodków, zespół mononukleozopodobny
- HHV6 – rumień nagły
- HHV7 – łupież różowy Gilberta, rumień nagły
- HHV8 – mięsak Kaposiego, choroba Castelmana
W praktyce lekarskiej najczęstszymi schorzeniami są: opryszczka zwykła, ospa wietrzna i półpasiec.
Opryszczka zwykła
Prawie wszyscy ludzie zakażeni są wirusami opryszczki, do którego dochodzi prawdopodobnie w dzieciństwie. W sprzyjających okolicznościach powodujących osłabienie odporności, dochodzi do rozwoju choroby. Charakterystyczne wykwity to pęcherzyki i nadżerki, gorączka. Nadżerki początkowo zajmują błonę śluzową jamy ustnej, następnie pojawiają się na skórze wokół ust. Po około 2 tygodniach zmiany mają tendencję do ustępowania. Leczenie ogólne zazwyczaj nie jest konieczne, stosuje się jedynie miejscowe środki odkażające.
Ospa wietrzna
Choroba znana i powszechna, dotyczy prawie 100% populacji, najczęściej rozwija się u dzieci poniżej 10 roku życia. Przebiega u nich zazwyczaj łagodnie, u dorosłych jednak może prowadzić do ciężkich powikłań. Po około 14 dniach od zakażenia pojawiają się objawy prodromalne (zwiastujące), do których należą gorączka, bóle głowy i brzucha. Następnie po około 3 dniach pojawiają się zmiany skórne – małe pęcherzyki na podłożu rumieniowym, wypełnione przeźroczystym płynem. Najczęściej zmiany zaczynają się od głowy, potem zajmują kończyny i tułów, z wyjątkiem dłoni i stóp. Mogą pojawić się też na błonach śluzowych. Liczba pęcherzyków jest bardzo różna – od kilku do kilkuset. Po kilku dniach pęcherzyki zasychają, tworząc suche strupki. Odpadają one po kilku tygodniach, zazwyczaj bez pozostawienia blizn. Choroba w przeważającej liczbie przypadków jest niegroźna, czasami pojawiają się niestety niebezpieczne powikłania w postaci zapalenia płuc lub opon mózgowych.
Leczenie ospy wietrznej
Niepowikłana ospa wietrzna nie wymaga leczenia ogólnego, wystarczą jedynie środki miejscowe na bazie cynku.